Phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp trạng

Tùy theo loại ung thư, thời kỳ ung thư, kích thước khối u, tuổi tác và ung thư đã lan hay chưa, ung thư tuyến giáp trạng có thể được chữa trị bằng cách phẫu thuật, Iodine chứa chất phóng xạ (radioactive iodine), nội tiết tố, ngoại quang tuyến (external radiation), hoặc hóa trị. Các phương pháp có thể chữa trị đơn lẻ hoặc kết hợp nhiều cách cùng lúc.

792507Phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp trạng

Bác sĩ có thể giới thiệu các bạn đến một chuyên viên, hoặc các bạn có thể nhờ bác sĩ giới thiệu đến chuyên viên bác sĩ chuyên khoa về tuyến nội tiết, endocrinologist; bác sĩ chuyên khoa về việc chữa trị tuyến giáp trạng hay “thyroidologist”. Những chuyên viên chữa trị ung thư bao gồm bác sĩ chuyên khoa chuyên khoa ung thư, bác sĩ xạ trị ung thư hoặc bao gồm cả chuyên viên điều dưỡng về ung thư và dinh dưỡng.

Phẫu thuật và ngoại xạ trị là loại chữa trị tại chỗ, cắt bỏ hoặc diệt trừ ung thư. Khi ung thư đã lan rộng, việc chữa trị “tại chỗ” có thể dùng để giảm triệu chứng.

Nội tiết tố giáp trạng, radioative iodine và hóa chất là những loại chữa trị toàn thân. Những chất này theo máu luân lưu khắp cơ thể, diệt trừ tế bào ung thư khắp nơi.

Trong bất cứ thời kỳ nào của ung thư, bác sĩ cũng có thể dùng những cách chữa phụ, giảm đau, giúp bệnh nhân dễ chịu gọi là supportive care.

Nên thảo luận với bác sĩ về phản ứng phụ và việc chữa trị sẽ ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày ra sao. Hóa chất và xạ trị thường gây hư hoại các tế bào bình thường nên phản ứng phụ thường xảy ra. Phản ứng phụ không đồng nhất cho mọi người, và có thể thay đổi từ lần chữa trị này sang lần chữa trị khác.

Trước khi bắt đầu bác sĩ sẽ giải thích rõ ràng về việc trị liệu và phản ứng phụ có thể xảy ra, và cách tiết giảm.

Trước khi chữa trị, bệnh nhân nên hỏi bác sĩ những câu hỏi sau:

  • Chứng bệnh của tôi ở thời kỳ nào?
  • Tôi bị loại ung thư nào?
  • Làm thế nào để lấy bản sao của bản tường trình từ bác sĩ Bệnh Lý (pathologist)?
  • Những cách chữa trị nào có thể dùng được? Bác sĩ đề nghị cách nào, lý do tại sao? Các cách chữa trị có thay đổi không?
  • Tôi sẽ bị những biến chứng gì? Làm cách nào để giảm bớt những biến chứng này?
  • Có biến chứng nào ảnh hưởng lâu dài hay không?
  • Cách chữa trị có ảnh hưởng nhiều đến đời sống hằng ngày hay không?
  • Có cuộc thử nghiệm lâm sàng nào cho chứng bệnh của tôi hay không?
  • Tôi có cần đi khám bệnh định kỳ thường xuyên không?

1. Phẫu thuật ung thư tuyến giáp trạng

792508Phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp trạng

Phẫu thuật là phương cách thông thường nhất để chữa trị ung thư tuyến giáp trạng, bác sĩ có thể cắt bỏ một phần hoặc toàn thể tuyến giáp trạng tùy theo loại tế bào, thời kỳ ung thư, kích thước khối u và tuổi tác của bệnh nhân.

Có hai cách giải phẫu chính:

a. Cắt bỏ hoàn toàn tuyến giáp trạng (total thyroidectomy)

Ngoài tuyến giáp trạng, bác sĩ cắt bỏ cả hạch bạch huyết ở cổ và đôi khi, cả những tế bào khác quanh tuyến giáp trạng. Khi tìm thấy tế bào ung thư tại hạch bạch huyết có nghĩa là ung thư đã lan ra những nơi khác trong thân thể. I-131 và ngoại quang tuyến có thể cũng được sử dụng trong việc chữa trị những bệnh nhân này.

b. Cắt bỏ một thùy (lobectomy)

Là cách để chữa trị một số bệnh nhân với loại ung thư papillary hoặc follicular. Bác sĩ có thể cắt bỏ những tế bào chung quanh hoặc cả hạch bạch huyết, I-131 và ngoại quang tuyến có thể cũng được sử dụng trong việc chữa trị những bệnh nhân này.

Hầu như mọi bệnh nhân sau khi giải phẫu đều cần uống (thuốc) nội tiết tố giáp trạng.

Nếu bác sĩ cắt bỏ cả tuyến cận giáp, bệnh nhân sẽ cần uống thêm calcium và sinh tố D suốt đời.

Đôi khi, giải phẫu gây hư hoại thần kinh hoặc bắp thịt và tạo ra việc thay đổi giọng nói hoặc vai cao vai thấp.

Trước khi giải phẫu, quý vị có thể đặt câu hỏi với bác sĩ:

  • Bác sĩ sẽ thực hiện cách giải phẫu nào cho tôi?
  • Có cần cắt bỏ hạch bạch huyết hay không? Tuyến cận giáp có phải cắt bỏ không? Tại sao?
  • Nếu đau đớn, có thể dùng thuốc gì?
  • Tôi sẽ ở lại bệnh viện bao nhiêu lâu?
  • Tôi có bị phản ứng phụ lâu dài hay không? Nhiễm trùng, sưng trướng, chảy máu?
  • Tôi có cần dùng nội tiết tố giáp trạng không? Nếu cần thì bao giờ bắt đầu? Tôi có cần dùng thuốc suốt đời không?
  • Khi nào thì tôi có thể trở lại sinh hoạt bình thường?

2. Nội tiết tố giáp trạng

Sau khi giải phẫu và dùng I-131, bệnh nhân cần nội tiết tố giáp trạng để thay thế lượng nội tiết tố do cơ thể tạo ra. Tuy nhiên nội tiết tố cũng được dùng để chữa trị ung thư tuyến giáp trạng loại papillary hoặc follicular. Nội tiết tố khiến tế bào giáp trạng tăng trưởng chậm lại.

Nội tiết tố giáp trạng hiếm khi tạo phản ứng phụ. Bác sĩ sẽ thử máu thường xuyên để thẩm định lượng nội tiết tố hiện diện trong máu. Quá nhiều nội tiết tố giáp trạng sẽ gây xuống ký, gia tăng thân nhiệt và đổ mồ hôi, đôi khi đau lồng ngực, vọp bẻ ở bắp thịt và tiêu chảy, những triệu chứng này gọi chung là hyperthyroidism. Khi thiếu nội tiết tố giáp trạng, bệnh nhân sẽ lên ký, cảm thấy lạnh, khô da và khô tóc, những triệu chứng này gọi chung là hypothyroidism.

Hãy thảo luận với bác sĩ trước khi uống nội tiết tố giáp trạng:

  • Tại sao tôi cần thuốc này?
  • Thuốc này có công dụng gì?
  • Tôi phải dùng thuốc bao nhiêu lâu?

Radioactive iodine (radioiodine therapy) Iodine chứa chất phóng xạ (I-131)

Iodine chứa chất phóng xạ (I-131) được dùng để chữa trị ung thư tuyến giáp trạng loại papillary hoặc follicular. Chất này huỷ diệt tế bào ung thư và tế bào giáp trạng bình thường còn sót lại sau khi giải phẫu. Loại thuốc này được dùng với một lượng nhỏ nên không tạo phản ứng phụ với những người bị dị ứng. I-131 thấm qua ruột non vào máu luân lưu khắp cơ thể rồi tích tụ lại ở những tế bào giáp trạng. Những tế bào giáp trạng ung thư khắp nơi trong cơ thể sẽ bị hủy diệt bởi I-131.

Khi lượng iodine thấp, bệnh nhân có thể uống thuốc tại nhà. Nếu cần dùng một lượng iodine cao, bệnh nhân sẽ ở bệnh viện trong những phòng cách ly để những người chung quanh không bị nhiễm chất phóng xạ. Lượng phóng xạ sẽ giảm khỏi cơ thể trong vài ngày và hoàn toàn ra khỏi cơ thể trong 3 tuần lễ.

Trong thời gian chữa trị, bệnh nhân có thể bảo vệ bàng quan bằng cách uống nhiều nước; uống nhiều nước giúp cơ thể đào thải I-131 dễ dàng.

Một vài bệnh nhân bị buồn nôn, ói mửa trong ngày đầu tiên; vài người bị sưng trướng tại tuyến giáp trạng. Khi ung thư lan xa, những vùng cơ thể nhiễm ung thư có thể đau đớn.

Bệnh nhân có thể bị khô miệng hoặc mất vị giác trong một thời gian ngắn sau khi dùng I-131, nhại kẹo cao su hoặc ngậm kẹo sẽ bớt khô miệng.

Nam bệnh nhân có thể bị hiếm muộn, phụ nữ cần ngừa thai một năm sau khi chữa trị.

Một số nhỏ bệnh nhân bị ung thư nhiều năm sau khi dùng I-131.

Một lượng lớn I-131 cũng diệt tế bào giáp trạng bình thường, sau khi chữa trị, bệnh nhân sẽ cần dùng nội tiết tố giáp trạng để bù cho việc cơ thể không còn tiết ra nội tiết tố giáp trạng nữa.

Các bạn có thể đặt câu hỏi với bác sĩ trước khi bắt đầu dùng I-131 để chữa trị:

  • Tại sao tôi cần được chữa trị bằng loại thuốc này?
  • Thuốc này có tác dụng gì?
  • Tôi cần làm gì để tự chăm sóc trong khi chữa trị?
  • Tôi có cần vào bệnh viện để chữa trị không? Nếu cần thì ở bệnh viện bao lâu?
  • Làm thế nào để bảo vệ thân quyến tôi? và trong thời gian bao lâu?
  • Tôi có cần làm gì để sửa soạn cho việc chữa trị không? Tôi có cần tránh các thức ăn uống chứa iodine không? Nếu cần thì tránh bao nhiêu lâu? Việc chữa trị ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày ra sao?
  • Phản ứng phụ của I-131 là những gì? Tôi cần làm gì để giảm phản ứng phụ?
  • Trong tương lai, tôi có dùng I-131 nữa không?

3. Ngoại xạ trị ung thư tuyến giáp trạng

Dùng tia quang tuyến cao độ để đốt tế bào ung thư. Ngoại quang tuyến được dùng tại nơi ung thư nên chỉ ảnh hưởng đến phần cơ thể đó. Ngoại quang tuyến được sử dụng sau khi dùng I-131 không có kết quả, thường chữa 5 ngày mỗi tuần trong nhiều tuần lễ.

Hầu hết bệnh nhân được chữa trị tại bệnh viện, mỗi lần chữa trị chỉ kéo dài vài phút. Phản ứng phụ thường tùy thuộc vào lượng phóng xạ sử dụng và nơi chữa trị. Xạ trị tại cổ thường gây khô, rát miệng và cổ họng, khản tiếng, khó nuốt; vùng da trên cổ bị nóng rát, tấy đỏ.

Nên thảo luận với bác sĩ về phản ứng phụ và việc chữa trị sẽ ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày ra sao. Trước khi bắt đầu bác sĩ sẽ giải thích rõ ràng về việc trị liệu và phản ứng phụ có thể xảy ra, và cách tiết giảm.

Các bạn có thể đặt câu hỏi với bác sĩ trước khi bắt đầu chữa trị:

  • Mục đích của việc chữa trị là gì?
  • Tôi cần báo cho bác sĩ biết về những phản ứng phụ nào?
  • Có cách nào phòng ngừa không?
  • Có phản ứng phụ lâu dài nào không?
  • Khi nào thì bắt đầu? Bao lâu thì chữa trị xong?
  • Tôi có cần làm gì để sửa soạn cho việc chữa trị không?

4. Hóa chất trị liệu

Bác sĩ dùng hóa chất để hủy hoại tế bào ung thư, thuốc theo máu luân lưu khắp cơ thể nên được xem là một loại chữa trị toàn thân (systemic), tại tuyến giáp trạng và khắp cơ thể. Đây là các chữa trị dùng cho ung thư loại anaplastic và giảm triệu chứng cho các loại ung thư khác.

Thuốc được chích vào mạch máu, theo máu luân lưu khắp cơ thể diệt trừ tế bào ung thư khắp nơi. Bệnh nhân có thể ở tại bệnh viện, trung tâm y tế văn phòng bác sĩ, hoặc tại nhà.

Việc chữa trị ung thư thường gây hư hoại cho những tế bào lành mạnh, nên thường có phản ứng phụ. Phản ứng phụ tùy thuộc vào loại và lượng thuốc sử dụng. Hóa chất thường ảnh hưởng đến những tế bào tăng trưởng nhanh chóng như tế bào lót màng nhày trong miệng. Phản ứng phụ thường thấy nhất là buồn nôn, ói mửa, lở miệng, biếng ăn và rụng tóc. Các phản ứng phụ này sẽ thuyên giảm và châm dứt sau khi hoàn tất việc chữa trị.

Trước khi chữa trị các bạn nên đặt câu hỏi với bác sĩ:

Mục đích của việc chữa trị là gì?

  • Tôi cần báo cho bác sĩ biết về những phản ứng phụ nào?
  • Có cách nào phòng ngừa không?
  • Có phản ứng phụ lâu dài nào không?

5. Tham khảo ý kiến

Trước khi bắt đầu việc chữa trị, các bạn có thể tham khảo một bác sĩ khác để lấy ý kiến về chẩn đoán và chữa trị. Nhiều hãng bảo hiểm sẽ trả chi phí này nếu quý vị hoặc bác sĩ yêu cầu.

Các bạn cần một thời gian để thu góp tài liệu, y sử, các kết quả thử nghiệm và sắp xếp buổi tham khảo với một bác sĩ khác. Việc chờ đợi thường không ảnh hưởng đến kết quả của việc chữa trị. Để an tâm hơn, các bạn có thể thảo luận về việc chờ đợi này với bác sĩ của mình.

Nhiều cách để tìm một bác sĩ cho ý kiến: Hỏi bác sĩ của mình, hỏi chi tiết tại bệnh viện, những tổ chức y tế địa phương, trường Y khoa… để lấy tên một vị bác sĩ chuyên khoa.

6. Khám bệnh định kỳ

Bệnh nhân cần gặp bác sĩ để khám bệnh theo định kỳ. Ngay cả khi không có dấu hiệu nào về ung thư tái phát, vẫn cần thăm bệnh vì mầm ung thư có thể còn sót lại trong cơ thể. Báo cho bác sĩ biết nếu bị bệnh giữa những buổi khám bệnh định kỳ. Ngoài ra, việc theo dõi lượng nội tiết tố giáp trạng rất quan trọng, bác sĩ sẽ đo mực thyroglobulin trong máu (nội tiết tố giáp trạng được dự trữ trong tuyến giáp trạng dưới hình thái thyroglobulin). Khi tuyến giáp trạng bị cắt bỏ, lượng thyroglobulin sẽ rất thấp hoặc không có trong máu. Khi tìm thấy một lượng thyroglobulin cao, có nghĩa là ung thư đã tái phát.

Khoảng 6 tuần lễ trước khi đo lượng thyroglobulin, bệnh nhân phải ngừng uống nội tiết tố giáp trạng và dùng một loại nội tiết tố có hiệu lực ngắn hạn. Tuy nhiên, bệnh nhân cần ngưng tất cả mọi loại nội tiết tố giáp trạng khoảng một tuần lễ trước khi đo thyroglobulin. Việc này bệnh nhân rất mệt mỏi, lên ký. Sau khi thử máu, bệnh nhân sẽ tiếp tục uống nội tiết tố giáp trạng để duy trì cơ thể.

Bác sĩ có thể dùng TSH chích vào cơ thể. Nếu có tế bào giáp trạng còn sót lại, các tế bào này sẽ tạo ra thyroglobulin và lượng thyroglobulin sẽ lên cao trong máu. Bệnh nhân dùng TSH sẽ không cần ngưng uống nội tiết tố giáp trạng.

Bệnh nhân được chữa trị chứng medullary sẽ cần thử nghiệm mức calcitonin và các chất khác trong máu.

Ngoài việc thử máu, việc khám bệnh có thể bao gồm:

  • Siêu âm tại cổ để tìm dấu vết ung thư
  • Scan toàn thân, bệnh nhân ngưng dùng nội tiết tố giáp trạng trong nhiều tuần lễ hoặc dùng TSH. Bệnh nhân cần ngưng ăn tôm cua (chứa nhiều iodine) trong 1-2 tuần lễ trước khi scan. Bác sĩ chích một lượng nhỏ chất phóng xạ, tế bào ung thư sẽ thu nhận chất phóng xạ, và scan sẽ nhận ra những nơi có tế bào ung thư.
  • PET scan: Bác sĩ chích một lượng nhỏ đường phóng xạ, tế bào ung thư dùng đường phóng xạ nhiều hơn tế bào bình thường, và scan sẽ nhận ra những nơi có tế bào ung thư.
  • CT scan và MRI

7. Chế độ dinh dưỡng

Dinh dưỡng rất quan trọng trong mọi giai đoạn, trước khi, trong khi và sau khi chữa trị ung thư. Bệnh nhân cần một lượng đầy đủ calorie, protein, sinh tố, và khoáng chất. Khi cơ thể được bồi bổ đúng mức, bệnh nhân thường cảm thấy dễ chịu hơn.

Tuy nhiên, bệnh nhân có thể gặp khó khăn trong việc ăn uống vì nhiều nguyên nhân, mệt mỏi, biếng ăn hoặc khó nuốt thức ăn. Khi dùng hóa chất trị liệu, bệnh nhân có thể không còn nếm được thức ăn, hoặc cho rằng thức ăn không còn hương vị, thơm ngon như trước. Bệnh nhân cũng có thể chịu các phản ứng phụ như biếng ăn, buồn nôn, ói mửa, hoặc tiêu chảy.

Có nhiều cách để bồi bổ cơ thể khi không thể ăn uống đầy đủ. Hãy thảo luận với chuyên viên về dinh dưỡng (registered dietitian) để chọn cách dinh dưỡng thích hợp với đầy đủ calorie, protein, sinh tố (vitamins), và khoáng chất (minerals).

Khi có thể, nên duy trì sự hoạt động, đi bộ, yoga, bơi lội hoặc những hoạt động khác có thể gia tăng năng lực. Nên thảo luận với bác sĩ về việc vận động cơ thể và báo cho bác sĩ biết khi việc vận động gây đau đớn.

Lê An

Sản phẩm hỗ trợ điều trị bệnh ung thư
Được nghiên cứu phối hợp từ thảo được bổ dưỡng, các sản phẩm CELLOG SP, LYMPHASOL, MINECEL giúp giải độc, tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ điều trị ung thư, nâng cao khả năng miễn dịch của cơ thể...
cellogPhương pháp điều trị ung thư tuyến giáp trạng CELLOG SP lympaPhương pháp điều trị ung thư tuyến giáp trạng LYMPHASOL minecePhương pháp điều trị ung thư tuyến giáp trạng MINECEL